Czy opłata recyklingowa została zniesiona?
Nie, opłata recyklingowa za plastikowe torby na zakupy nadal obowiązuje w Polsce. Sklepy detaliczne i hurtownie, które oferują klientom takie torby do pakowania sprzedawanych produktów, mają obowiązek pobrać należność. Zasada obejmuje zarówno torby lekkie, jak i grubsze. Nie ma znaczenia, czy torba ma uchwyty, czy jest ich pozbawiona.
Informacja o zniesieniu opłaty może wynikać z pomylenia jej z wyjątkiem dotyczącym niektórych bardzo lekkich toreb, potocznie nazywanych zrywkami. Zwolnienie jest jednak ograniczone do określonych przypadków. Nie obejmuje wszystkich reklamówek ani każdej torby, którą sprzedawca określi jako zrywkę.
Warto rozdzielić trzy kwestie: obowiązek pobierania opłaty, jej aktualną stawkę oraz wąski wyjątek dla określonych toreb o grubości poniżej 15 mikrometrów. Sam fakt, że przepisy dopuszczają zwolnienie w szczególnych sytuacjach, nie oznacza, że opłata została zlikwidowana.
Ile wynosi opłata za plastikową torbę?
Aktualna opłata recyklingowa wynosi 0,20 zł za każdą objętą nią torbę. Stawka ta obowiązuje na podstawie rozporządzenia, które weszło w życie 1 września 2019 r. Klient płaci ją przy zakupie torby, niezależnie od ceny samej torby ustalonej przez sklep.
Przykładowo, jeśli kupujący wybierze pięć zwykłych plastikowych toreb objętych opłatą, zapłaci łącznie 1 zł opłaty recyklingowej. Kwota ta jest dodatkiem do ceny toreb, a nie jej częścią. Sprzedawca powinien więc uwzględnić należność przy rozliczeniu zakupu.
Ustawa przewiduje maksymalną stawkę w wysokości 1 zł za sztukę. To ustawowy limit, a nie kwota pobierana obecnie od klienta. Możliwość ustalenia wyższej stawki w granicach tego limitu nie oznacza, że stawka automatycznie wzrosła ani że opłata została zniesiona. Właściwą stawką pozostaje 0,20 zł za torbę objętą obowiązkiem.
Jakie torby obejmuje obowiązek?
Opłata dotyczy toreb na zakupy wykonanych z tworzywa sztucznego, które sklep lub hurtownia oferuje do pakowania produktów sprzedawanych w danej placówce. Obejmuje torby z uchwytami i bez uchwytów. Kryterium grubości pozwala rozróżnić poszczególne kategorie, ale nie zwalnia automatycznie grubszych toreb z należności.
- Torby o grubości poniżej 50 mikrometrów są lekkimi torbami objętymi opłatą, z uwzględnieniem wyjątku dla wskazanych bardzo lekkich toreb.
- Torby o grubości co najmniej 50 mikrometrów również podlegają opłacie, jeśli są oferowane jako torby na zakupy z tworzywa sztucznego.
W praktyce oznacza to, że sama większa grubość materiału nie wystarczy, aby uznać torbę za zwolnioną z opłaty. Również określenie jej jako torby wielorazowej lub grubej nie zastępuje sprawdzenia, czy spełnia warunki przewidziane w przepisach.
Kiedy zrywka może być zwolniona z opłaty?
Wyjątek dotyczy bardzo lekkich toreb o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów. Zwolnienie ma zastosowanie, gdy torba jest potrzebna ze względów higienicznych albo służy jako podstawowe opakowanie żywności sprzedawanej luzem i pomaga zapobiegać marnowaniu żywności.
Warunki należy oceniać łącznie: liczy się grubość torby, jej funkcja oraz sposób, w jaki jest oferowana. Sama potoczna nazwa „zrywka” nie przesądza o zwolnieniu. Jeśli torba nie ma mniej niż 15 mikrometrów albo nie jest używana w jednym z dopuszczonych celów, wyjątek nie ma zastosowania.
Przykładem może być cienka torba wykorzystywana do oddzielenia produktów ze względów higienicznych lub do zapakowania żywności sprzedawanej luzem, gdy opakowanie pomaga ograniczyć jej marnowanie. Nie należy jednak rozszerzać tego wyjątku na wszystkie lekkie torby dostępne przy kasie. Torby o grubości od 15 do poniżej 50 mikrometrów są objęte opłatą, podobnie jak torby grubsze.
Kto pobiera opłatę i jak ją rozlicza?
Obowiązek pobrania należności spoczywa na przedsiębiorcy prowadzącym sklep detaliczny lub hurtownię, w której oferowane są plastikowe torby do pakowania sprzedawanych produktów. To sprzedawca pobiera 0,20 zł od klienta za każdą torbę objętą opłatą, a następnie rozlicza zebrane kwoty z właściwym urzędem marszałkowskim.
Pobrane opłaty wnosi się do 15. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym zostały pobrane. Jeśli więc należności zebrano w danym kwartale, przedsiębiorca rozlicza je po jego zakończeniu, z zachowaniem ustawowego terminu. Opłata pobierana od klienta nie jest tym samym co opłata produktowa ani opłata za odbiór odpadów komunalnych. To odrębne należności, związane z innymi obowiązkami.
Opłata recyklingowa ma ograniczać zużycie jednorazowych toreb i uwzględniać ich negatywny wpływ na środowisko. Dlatego przy ocenie, czy należność powinna zostać pobrana, najważniejsze są rodzaj torby, jej grubość i przeznaczenie. W większości przypadków odpowiedź jest prosta: za plastikową torbę na zakupy trzeba zapłacić 0,20 zł opłaty recyklingowej, a zwolnienie dotyczy wyłącznie określonych, bardzo lekkich toreb używanych w uzasadnionych celach.
Źródła
- https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/619/text/T/D20260619L.pdf
- https://sip.lex.pl/odpady-cta254/oplaty-zwiazane-z-odpadami-cta770/oplata-recyklingowa-cta7831
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/stawka-oplaty-recyklingowej-18886248
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/stawka-oplaty-recyklingowej-18886248/par-1
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/stawka-oplaty-recyklingowej-18666848